TSK Düzenlemeleri ve “12. Yargı Paketi” Görüşülecek

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, 30 Haziran Salı günü başlayacak haftalık çalışmalarında hem Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) ilişkin düzenlemeleri hem de kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kapsamlı yargı reform teklifini ele alacak. Görüşmelerin, hem kamu personel rejimi hem de yargı sistemine yönelik önemli değişiklikler içermesi nedeniyle yoğun tartışmalara sahne olması bekleniyor.

TSK ve kamu personeline ilişkin düzenlemeler gündemde Genel Kurul’da ele alınacak “Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Türk Silahlı Kuvvetleri personel rejimine ilişkin dikkat çekici değişiklikler içeriyor. Teklife göre, askerlik hizmetini yerine getirenler hariç olmak üzere, çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılan subayların, mevcut kanundaki istisnalar dışında yeniden muvazzaf olarak TSK bünyesine alınmasının önüne geçilmesi öngörülüyor. Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı adına tıp ve diş hekimliği fakültelerinde eğitim görerek subaylığa nasbedilen personelden, yükümlülük süresi dolmadan disiplin ya da mahkeme kararıyla ilişiği kesilenler ile istifa edenlerin, belirli bir süre boyunca hekimlik ve diş hekimliği mesleklerini icra edememeleri de teklif kapsamında yer alıyor. Sözleşmeli erbaş ve erler açısından da yeni düzenlemeler gündemde. En az 7 yıl hizmet süresini tamamlayarak görevinden ayrılan ve nitelik belgesi olumlu olan personelin; infaz ve koruma memuru, bekçi, orman muhafaza memuru, güvenlik görevlisi, zabıta, itfaiye eri, şoför ve destek personeli gibi kadrolara, kontenjan ve atama izinleri çerçevesinde geçiş yapabilmesi planlanıyor. Ayrıca sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçiş süreçlerinde fiziki yeterlilik, değerlendirme testleri ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartının aranacağı belirtiliyor. “12. Yargı Paketi” Meclis gündeminde Genel Kurul’un bir diğer önemli başlığı ise kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” olacak. Teklif kapsamında yargı sisteminin işleyişine ilişkin birçok yapısal değişiklik öngörülüyor. Buna göre, Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin mevcut düzenlemenin süresi 4 yıl daha uzatılacak. İdare mahkemelerinde tek hakimle görülebilecek dava türlerinin kapsamının genişletilmesi de pakette yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor. Hakimlik ve savcılık mesleği kapsamında, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi görevlendirilmesi durumunda uyarma cezası verilmesi planlanıyor. Ceza hukukuna ilişkin önemli bir değişiklikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasının; işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında değerlendirilen kötü muamele suçları bakımından uygulanmaması öngörülüyor. Faiz, itiraz ve yargılama sürelerine ilişkin düzenlemeler Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında faiz ödemeleriyle ilgili yeni bir hesaplama yöntemi getiriliyor. Sözleşme ile belirlenmeyen durumlarda faiz oranının, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemleri için uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yıllık olarak hesaplanması öngörülüyor. Yargı süreçlerine ilişkin bir diğer düzenleme ise Yargıtay kararlarına yönelik itiraz mekanizmasını genişletiyor. Buna göre, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ceza dairelerinin yargı yeri belirleme ve görevsizlik kararları dışındaki tüm kararlarına karşı, resen veya talep üzerine 3 ay içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilecek. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı aşamayacağı hükme bağlanarak yargılamaların hızlandırılması hedefleniyor. “IBAN mağdurları” düzenlemesi Teklifte kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen bankacılık dolandırıcılığıyla ilgili de yeni bir düzenleme yer alıyor. Buna göre, banka hesabı veya ödeme araçlarının haksız menfaat amacıyla başkalarına verilmesi veya kullandırılmasının belirli koşullar altında cezai sorumluluğun kapsamı yeniden düzenlenecek ve bu tür fiillerde cezaların yarı oranında indirilebilmesi gündeme gelecek. Meclis’te komisyon çalışmaları ve grup toplantıları Genel Kurul çalışmalarının yanı sıra Meclis komisyonları da çalışmalarını sürdürecek. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul olayları ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu toplanacak. Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Oluşan Karma Alt Komisyon da gündemindeki başlıkları ele alacak. Hafta boyunca ayrıca TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek. Bu toplantılarda hem yargı paketi hem de TSK düzenlemelerine ilişkin siyasi değerlendirmelerin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.