Kurbanlıkta Rekor Artış: Bayram Ekonomisi 192 Milyar Liraya Ulaştı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2026 Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık fiyatlarında geçen yıla göre büyükbaşta yüzde 36,9, küçükbaşta yüzde 29,3 artış yaşandığını açıkladı. Bayraktar, yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlığın kesileceği bayram döneminde toplam ekonomik hacmin 192 milyar liraya yaklaşacağını belirtirken, yem, mazot ve nakliye maliyetlerindeki yükselişin fiyatları doğrudan etkilediğini söyledi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık piyasasına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar, Kurban Bayramı’nın yalnızca dini bir vecibe olmadığını, aynı zamanda Türkiye ekonomisi ve özellikle hayvancılık sektörü açısından dev bir ekonomik hareketlilik oluşturduğunu belirterek, üreticilerin yıl boyunca verdiği emeğin karşılığını bu dönemde almaya çalıştığını ifade etti. Bayraktar, milyonlarca hayvanın aylar öncesinden besiye alındığını ve bayram süresince kısa bir zaman diliminde kesildiğini belirterek, kurbanlık ticaretinin yem sanayinden veterinerlik hizmetlerine, nakliyeden kesim hizmetlerine, deri ve sakatat ekonomisine kadar çok geniş bir sektörü harekete geçirdiğini söyledi. TZOB’un Ziraat Odaları aracılığıyla sahadan topladığı veriler doğrultusunda hazırlanan değerlendirmelerin kamuoyuyla paylaşılmaya devam edeceğini kaydetti. 3 milyon 300 bin kurbanlık kesilecek Son yıllardaki satış verilerini değerlendiren Bayraktar, 2026 yılında yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş olmak üzere toplam 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesilmesinin beklendiğini açıkladı. Bayraktar, hem üreticilerin emeğinin karşılığını aldığı hem de vatandaşların dini vecibelerini huzur içinde yerine getirebildiği bir bayram temennisinde bulundu. Büyükbaşta fiyat 450 bin liraya kadar çıkıyor TZOB verilerine göre bu yıl büyükbaş kurbanlık fiyatlarının hayvan başına 120 bin lira ile 450 bin lira arasında değişmesi bekleniyor. Küçükbaş hayvanlarda ise fiyatların 15 bin liradan başlayıp 45 bin liraya kadar yükseldiği ifade edildi. Canlı kilogram fiyatlarında da dikkat çekici artış yaşandı. Büyükbaş hayvanlarda canlı kilogram fiyatlarının 340 lira ile 520 lira arasında değiştiği, küçükbaşta ise bu rakamın 300 lira ile 520 lira seviyesine ulaştığı bildirildi. Ülke ortalamasında büyükbaş canlı kilogram fiyatı 411 lira 19 kuruş, küçükbaş canlı kilogram fiyatı ise 397 lira 61 kuruş olarak hesaplandı. Geçen yıla göre fiyat artışının büyükbaşta yüzde 36,9, küçükbaşta ise yüzde 29,3 olduğu açıklandı. Büyükşehirlerde fiyatların daha yüksek seviyelerde oluştuğuna dikkat çekildi. İstanbul Avrupa Yakası’nda büyükbaş canlı kilogram fiyatlarının 480-520 lira arasında değiştiği, Anadolu Yakası’nda ise 480-500 lira seviyesinde olduğu belirtildi. Ankara ve İzmir’de ise fiyatların 380-450 lira bandında seyrettiği ifade edildi. Küçükbaş hayvanlarda da İstanbul’da kilogram fiyatlarının 520 liraya kadar yükseldiği kaydedildi. Hisse bedelleri 60 bin liraya ulaştı Bayraktar, özellikle büyükbaş hayvanlarda hisseli satış yönteminin yaygın şekilde devam ettiğini söyledi. İllere göre değişmekle birlikte hisse bedellerinin ortalama 25 bin lira ile 60 bin lira arasında değiştiğini belirten Bayraktar, bayram yaklaştıkça talebe bağlı olarak fiyatların yeniden şekillenebileceğini ifade etti. Yem ve mazot maliyetleri fiyatları artırdı Kurbanlık fiyatlarındaki yükselişin temel nedeninin üretim maliyetlerindeki sert artış olduğuna dikkat çeken Bayraktar, başta yem, saman, veterinerlik hizmetleri, elektrik, işçilik ve mazot giderlerindeki yükselişin üreticiyi zorladığını söyledi. Geçen yıl tonu 3 bin 733 lira olan samanın fiyatının bu yıl yüzde 106’yı aşan artışla 7 bin 768 liraya yükseldiğini belirten Bayraktar, besi yeminin ton fiyatının ise 12 bin 835 liradan 17 bin 673 liraya çıktığını açıkladı. Kuru yonca otunun fiyatı da yüzde 36 artışla 14 bin 910 liraya ulaştı. Elektrik fiyatlarında yüzde 25’i aşan artış yaşandığını söyleyen Bayraktar, mazot fiyatlarının ise yüzde 46 yükselerek litre başına 68 lira 51 kuruşa çıktığını kaydetti. Nakliye maliyetlerindeki yükselişin de üretici üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade eden Bayraktar, geçen yıl Kars’tan Ankara’ya 55 bin liraya taşınan kurbanlıkların bu yıl 80 bin liraya taşındığını, İstanbul sevkiyatlarının ise 95 bin liraya kadar çıktığını söyledi. Vekâletle kesim iç piyasayı etkiliyor Bayraktar, son yıllarda dernek ve vakıfların yurt dışı vekâletle kurban kesim organizasyonlarının arttığını belirterek, düşük fiyat politikalarının vatandaşları bu organizasyonlara yönlendirdiğini söyledi. Bunun iç piyasadaki üreticilerin satışlarını olumsuz etkilediğini kaydeden Bayraktar, kurban kesimlerinin Türkiye’de yapılması ve etlerin soğuk zincir sistemiyle ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının hem üreticiyi hem de hayvancılık sektörünü destekleyeceğini vurguladı. Kurban pazarlarında hizmet yetersizliği Üreticilerin kurban pazarlarında sunulan hizmetlerden memnun olmadığını ifade eden Bayraktar, belediyelerin bu alanları gelir kapısı olarak değil kamu hizmeti anlayışıyla değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Üreticilerin temel ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanmasının maliyetleri azaltacağını, bunun da vatandaşın alım gücüne olumlu yansıyacağını belirtti. Bayram sonrasında kesim alanlarında oluşan yoğunluğun da önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Bayraktar, belediyelerin kesim alanı kapasitesini artırması ve hijyen koşullarını iyileştirmesi gerektiğini dile getirdi. Kurbanlıkların ekonomik büyüklüğü 192 milyar liraya yaklaşıyor TZOB hesaplamalarına göre, ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip büyükbaş hayvanların toplam ekonomik büyüklüğünün 123 milyar 357 milyon liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Küçükbaş hayvanlarda ise yaklaşık 68 milyar 595 milyon liralık ekonomik hacim oluşacağı öngörülüyor. Böylece vatandaşların 2026 yılı Kurban Bayramı’nda kurbanlık hayvanlar için toplamda yaklaşık 192 milyar lira harcama yapacağı hesaplanıyor. Deri ekonomisinde büyük kayıp Bayraktar, Kurban Bayramı’nda kesilen milyonlarca hayvandan elde edilen derilerin deri ve tekstil sanayisi için önemli bir hammadde olduğunu ancak son yıllarda bu değerin yeterince ekonomiye kazandırılamadığını söyledi. Toplama maliyetlerinin yükselmesi, piyasadaki durgunluk ve deri toplayıcılarının azalması nedeniyle birçok bölgede derilerin ya çok düşük bedellerle satıldığını ya da tamamen çöpe gittiğini ifade eden Bayraktar, özellikle küçükbaş hayvan derilerindeki kayıpların dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirtti. Yanlış kesim uygulamaları ve toplama zincirindeki aksaklıklar nedeniyle milyonlarca derinin zayi olduğunu söyleyen Bayraktar, toplama merkezlerinin etkin hale getirilmesi gerektiğini ve derinin stratejik bir sanayi hammaddesi olarak değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurguladı. Kasaplık hizmetlerinde milyarlık hacim Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetlerinin de büyük bir ekonomik faaliyet alanı oluşturduğunu ifade eden Bayraktar, büyükbaş hayvanlarda kesim, yüzme ve parçalama işlemleri için 10 bin ila 20 bin lira arasında ücret alındığını söyledi. Küçükbaş hayvanlarda ise kesim ücretlerinin 1.500 lira ile 2.500 lira arasında değiştiğini açıkladı. Büyükbaş hayvanların yaklaşık yarısının kasaplar tarafından kesileceği varsayımıyla kasaplara ödenecek toplam tutarın 5,6 milyar lirayı aşacağı tahmin edilirken, küçükbaş hayvanlarda bu rakamın 2,5 milyar lirayı geçeceği belirtildi. Böylece kasaplık hizmetlerinde toplam ekonomik hacmin yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağı ifade edildi. Et ve Süt Kurumu çağrısı Bayraktar, bayram döneminde satışların beklendiği düzeyde gerçekleşmemesi halinde elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumu tarafından üreticiyi mağdur etmeyecek fiyatlarla satın alınmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Bu yaklaşımın kurbanlık yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sağlanması açısından kritik olduğunu ifade eden Bayraktar, aylar boyunca emek vererek hayvanlarını pazarlara getiren tüm üreticilere bol ve bereketli kazançlar dileyerek vatandaşların Kurban Bayramı’nı kutladı.