Üretici ile Market Arasındaki Fiyat Farkı Havuçta Zirve Yaptı

Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla havuçta görüldü. Kabak, sivribiber ve patlıcan fiyatları ise arz daralması ve hava koşulları nedeniyle hem üreticide hem markette ciddi artış gösterdi. Girdi maliyetleri de geçen yıla göre yüzde 30’u aşan oranlarda yükseldi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi. Bayraktar’ın açıklamasına göre, Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en yüksek seviyeye havuçta ulaştı. Havuçta Fiyat Farkı Yüzde 278’i Aştı Bayraktar, “Ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 278,1 ile havuçta görüldü” dedi. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul takip etti. Bayraktar, “Havuç ve maydanoz 3,8 kat, pırasa ve marul ise 3,3 kat fazlaya satıldı” ifadelerini kullandı. Üreticide 10 lira 50 kuruş olan havuç, markette 39 lira 70 kuruşa, 5 lira 57 kuruş olan maydanoz 20 lira 92 kuruşa, 13 lira 53 kuruş olan pırasa 44 lira 64 kuruşa ve 10 lira 87 kuruş olan marul 35 lira 39 kuruşa ulaştı. Fiyat Artışında Kabak Zirvede Ocak ayında fiyatı en fazla artan ürün hem üretici hem de markette kabak oldu. Markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü gözlemlenirken bir üründe fiyat değişimi olmadı. Market fiyatlarıyla ilgili Bayraktar, “Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabaktaki artışı yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan, yüzde 41,7 ile salatalık takip etti” dedi. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye olurken, bunu yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal ve yüzde 5 ile patates izledi. Üretici Fiyatlarındaki Değişim Üreticide ise 33 üründen 19’unda fiyat artışı, 6’sında düşüş ve 8’inde değişim gözlemlenmedi. En çok fiyat düşüşü yüzde 11 ile pırasada yaşandı. Bunun ardından yumurta yüzde 7, karnabahar yüzde 4,4 ve zeytinyağı yüzde 2,3 oranında ucuzladı. Öte yandan, üreticide en çok fiyat artışı yüzde 179,2 ile kabakta görüldü. Kabaktaki artışı yüzde 119,7 ile sivribiber, yüzde 118,8 ile salatalık ve yüzde 100,5 ile patlıcan takip etti. Üretici Fiyatlarındaki Değişimin Nedenleri Bayraktar, fiyat değişimlerinin arkasında birkaç önemli etkenin olduğunu açıkladı: “Seralarda güzlük sezon bitti ve baharlık sezon için dikimler yapıldı. Bu geçiş döneminde yeni dikilen ürünler henüz hasat olgunluğuna gelmediği için kabak, sivribiber, salatalık, patlıcan ve domateste arz azaldı ve fiyatlar yükseldi. Havanın soğuk olması nedeniyle birim alandan alınan verim de düştü. Ocak ayının son haftasında Antalya, Mersin ve Muğla gibi kıyı illerimizde meydana gelen aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu gibi afetler de bu fiyat artışlarını tetikledi.” Talebin azalması, karnabahar ve pırasa fiyatlarının düşmesine yol açarken, yumurta fiyatları iç piyasadaki arz fazlası ve ihracattaki kısıtlamalar nedeniyle geriledi. Girdi Fiyatları Yükseliyor TZOB verilerine göre, Ocak ayında gübre fiyatlarında aylık bazda değişimler şöyle oldu: amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2, amonyum sülfat gübresi yüzde 1,1, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1, üre gübresi yüzde 0,8 oranında artarken, DAP gübresi yüzde 0,5 oranında düştü. Geçen yılın Ocak ayına göre ise son bir yılda gübre fiyatları önemli oranda yükseldi: 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 39,9, üre gübresi yüzde 38,2, DAP gübresi yüzde 35,7, amonyum nitrat gübresi yüzde 28,7 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 26,4 oranında arttı. Besi yemi Ocak ayında yüzde 5,6, süt yemi yüzde 4,2 oranında artarken, yıllık bazda besi yemi yüzde 33,1, süt yemi yüzde 30 yükseldi. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 35,9 oranında arttı. Ocak ayında mazot fiyatı aylık yüzde 7,7, yıllık ise yüzde 21,8 yükseldi. Bayraktar, “Üretici maliyetlerindeki artış ve mevsimsel arz düşüşleri, Ocak ayında tüketiciye yansıyan fiyat farklarının temel sebeplerini oluşturuyor” diyerek açıklamasını sonlandırdı.