Resmi Gazete'de Yayımlandı: Esenlik Merkezleri Dönemi Başlıyor

Koruyucu ve sağlıklı yaşam hizmetleri tek çatı altında toplanacak; yeni modelle hem vatandaşların yaşam kalitesinin artırılması hem de sağlık turizminin güçlendirilmesi hedefleniyor

Sağlık alanında koruyucu ve destekleyici hizmetlerin kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını amaçlayan "Esenlik Merkezleri ve Esenlik Üniteleri Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte bugüne kadar farklı alanlarda sunulan sağlıklı yaşam uygulamaları, "esenlik merkezi" ve "esenlik ünitesi" adı altında belirlenen standartlar çerçevesinde tek çatı altında hizmet verecek. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, bireylerin yalnızca hastalık dönemlerinde değil, sağlıklı oldukları süreçte de yaşam kalitelerini koruyup geliştirmelerini amaçlayan yeni bir sağlık hizmeti modelini hayata geçiriyor. Düzenleme kapsamında tedavi amacı taşımayan, bireyin bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik halini güçlendirmeye yönelik koruyucu, geliştirici, destekleyici ve rehabilite edici hizmetlerin belirli standartlar doğrultusunda sunulması sağlanacak. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları desteklenecek Yeni model ile bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanması, kronik hastalık risklerinin azaltılması, aktif yaşamın teşvik edilmesi ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor. Yönetmelik, sağlık hizmetlerinin yalnızca hastalıkların tedavisiyle sınırlı kalmaması, sağlığın korunması ve geliştirilmesine yönelik uygulamaların da kurumsal bir zemine taşınmasını öngörüyor. Bu kapsamda oluşturulacak esenlik merkezleri ve ünitelerinde sunulacak hizmetler tamamen bireyin genel sağlık durumunu desteklemeye yönelik olacak. Uygulamalar herhangi bir hastalığın teşhis veya tedavisi amacıyla gerçekleştirilmeyecek. Her birey için yaş, genel sağlık durumu, yaşam biçimi, mevcut risk faktörleri ve ihtiyaçlar dikkate alınarak kişiye özel planlamalar yapılabilecek. Merkezler farklı kurumlarda da açılabilecek Yönetmeliğe göre esenlik hizmetleri iki farklı yapıda sunulacak. Bunlardan ilki kapsamlı hizmet sunacak "esenlik merkezleri", diğeri ise daha sınırlı hizmet verecek "esenlik üniteleri" olacak. Bu merkez ve üniteler yalnızca bağımsız sağlık tesisleri olarak değil; konaklama tesisleri, oteller, yaşlı bakım merkezleri, engelli bakım merkezleri ile spor kulüpleri bünyesinde de faaliyet gösterebilecek. Böylece özellikle turizm ve yaşlı bakım sektöründe sunulan sağlıklı yaşam hizmetlerinin belirli standartlar altında yürütülmesi amaçlanıyor. Bağımsız olarak kurulacak esenlik merkezlerinin en az 500 metrekare kapalı kullanım alanına sahip olması gerekecek. Esenlik üniteleri için ise en az 300 metrekare kapalı alan şartı aranacak. Ruhsatları il sağlık müdürlükleri verecek Yönetmelikle birlikte merkezlerin açılış ve faaliyet süreçleri de ayrıntılı şekilde düzenlendi. Buna göre esenlik merkezi ve ünitelerinin ruhsatlandırma işlemleri il sağlık müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek. Merkezlerin fiziki şartları, personel yapısı ve hizmet sunum standartları yönetmelikte belirlenen kriterlere uygun olmak zorunda olacak. Denetim ve gözetim faaliyetleri de yine Sağlık Bakanlığı ile il sağlık müdürlükleri tarafından yürütülecek. Tam zamanlı hekim zorunluluğu getirildi Yeni düzenlemenin en dikkat çeken hükümlerinden biri de sağlık personeline ilişkin düzenlemeler oldu. Buna göre esenlik merkezlerinde tam zamanlı en az bir hekimin görev yapması zorunlu olacak. Merkezde görev yapan hekimlerden biri aynı zamanda sorumlu hekim olarak hizmet verecek ve merkezin sağlık hizmetlerinin koordinasyonundan sorumlu olacak. Hekimlerin yanı sıra fizyoterapist, psikolog, diyetisyen, hemşire ve diğer sağlık meslek mensupları da kendi görev, yetki ve sorumluluk alanları çerçevesinde hizmet sunabilecek. Çok sayıda sağlıklı yaşam uygulaması yapılabilecek Yönetmelik kapsamında sunulabilecek hizmetlerin kapsamı da oldukça geniş tutuldu. Esenlik merkezlerinde; Dil ve konuşma terapisi, Egzersiz ve fiziksel aktivite programları, Fizyoterapi uygulamaları, Rehabilitasyon hizmetleri, Psikolojik destek hizmetleri, Sanat terapileri, Çamur terapisi, Tuz terapisi, Güneş terapisi, Termal sağlık uygulamaları ve kaplıca hizmetleri, Deniz suyu ve deniz kaynaklı tedavi yöntemleri (talassoterapi), Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları, Hiperbarik oksijen tedavisi başta olmak üzere birçok koruyucu ve destekleyici sağlıklı yaşam uygulaması gerçekleştirilebilecek. Ancak yönetmelikte açık şekilde belirtildiği üzere bu hizmetler herhangi bir hastalığın teşhis ve tedavisi amacıyla uygulanmayacak; bireyin genel sağlık durumunu desteklemeye yönelik koruyucu ve geliştirici hizmetler kapsamında sunulacak. Tıbbi cihazlar Bakanlık iznine tabi olacak Merkezlerde kullanılacak tıbbi cihazlar da denetim altına alındı. Yönetmelik uyarınca sağlık hizmetlerinde kullanılacak tıbbi cihazlar ancak Sağlık Bakanlığı'nın izin vermesi halinde merkezlerde bulundurulabilecek. Böylece hem hasta güvenliğinin sağlanması hem de uygulamaların standartlara uygun yürütülmesi amaçlanıyor. Acil durumlar için hastanelerle iş birliği yapılacak Olası sağlık sorunlarına karşı merkezlerde acil müdahale odası oluşturulması da zorunlu hale getirildi. Bunun yanında her esenlik merkezi veya ünitesi, bir hastane ya da tıp merkezi ile resmi iş birliği içerisinde çalışacak. Böylece acil müdahale gerektiren durumlarda hastaların en kısa sürede uygun sağlık kuruluşuna sevk edilmesi sağlanacak. Merkezlerde laboratuvar ve görüntüleme hizmetleri ise doğrudan verilmeyecek. Bu hizmetler ihtiyaç halinde yetkili sağlık kuruluşlarından hizmet alımı yöntemiyle karşılanabilecek. Sağlık turizmine yeni katkı hedefi Yeni yönetmelikle yalnızca vatandaşlara yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi değil, Türkiye'nin sağlık turizmi alanındaki rekabet gücünün artırılması da amaçlanıyor. Özellikle son yıllarda dünyada giderek yaygınlaşan "sağlıklı ve kaliteli yaş alma" (longevity) yaklaşımının Türkiye'de kurumsal bir yapıyla uygulanması hedeflenirken, bu alandaki uluslararası talebin de ülkeye kazandırılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı, yeni model sayesinde hem koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasını hem de wellness, rehabilitasyon ve longevity alanlarında Türkiye'nin uluslararası sağlık turizmi pazarındaki konumunun güçlendirilmesini amaçlıyor. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, belirlenen şartları yerine getiren kurum ve kuruluşlar il sağlık müdürlüklerine başvurarak ruhsat alabilecek ve yeni standartlara uygun şekilde faaliyet göstermeye başlayabilecek.