Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aralık 2025 dönemine ilişkin üretici–market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki aylık ve yıllık değişimleri kamuoyuyla paylaştı. Yaklaşık 20 yıldır düzenli olarak yürütülen fiyat takip çalışmasının sonuçlarını açıklayan Bayraktar, fiyat verilerinin masa başında değil, sahada ve belgeli şekilde toplandığını vurguladı.

“Veriler Sahadan ve Belgeli”

TZOB’un Türkiye genelinde beş bölgedeki Ziraat Odaları aracılığıyla fiyatları yakından izlediğini belirten Bayraktar, çalışmanın temel amacının üreticinin emeğinin karşılığını alıp almadığını ortaya koymak ve tüketicinin neden yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını açıklamak olduğunu ifade etti.

Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farklarının; rekolte, paketleme, depolama, işçilik, nakliye, ihracat akışı, aracı kârları ve fire gibi zincirin tüm aşamalarından etkilendiğini belirterek, “Önemli olan bu farkların nedenlerini doğru analiz etmek ve makasın aşırı açıldığı durumlarda spekülatif faaliyetlerin önüne geçmektir” dedi.

2025 Yılı Yıllık Fiyat Değişimleri

Market Fiyatları

2025 yılında markette takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Yıllık bazda markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 133,4 ile limon oldu. Limonu;

yüzde 110,4 ile elma,

yüzde 106,6 ile fındık,

yüzde 100,8 ile Antep fıstığı izledi.

Market fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 40,6 ile beyaz lahana olarak kaydedildi. Beyaz lahanayı;

yüzde 39,8 ile marul,

yüzde 39,5 ile karnabahar,

yüzde 29,1 ile kuru soğan takip etti.

Üretici Fiyatları

2025’te üreticide takip edilen 33 ürünün 16’sında fiyat artışı, 15’inde fiyat düşüşü görülürken, 2 üründe değişim olmadı.

Üreticide yıllık bazda en fazla fiyat artışı yüzde 343,4 ile limonda yaşandı. Limonu;

yüzde 160,4 ile Antep fıstığı,

yüzde 159,3 ile kuru kayısı,

yüzde 125,4 ile fındık izledi.

En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 58,8 ile sivri biberde görüldü. Sivri biberi;

yüzde 56,3 ile karnabahar,

yüzde 54,8 ile marul,

yüzde 51,2 ile kuru soğan takip etti.

Aralık Ayında Üretici–Market Fiyat Farkı Rekor Seviyede

Aralık ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün yüzde 324,1 ile havuç oldu. Havuçtaki farkı;

yüzde 245,6 ile mandalina,

yüzde 238,5 ile kabak,

yüzde 238 ile yeşil soğan izledi.

Havuç markette üretici fiyatının 4,2 katına, mandalina 3,5 katına, kabak ve yeşil soğan ise 3,4 katına satıldı.
Üreticide 8 liradan satılan havuç markette 33,93 liraya, 10,50 lira olan mandalina 36,29 liraya, 19,25 lira olan kabak 65,17 liraya, 12,75 lira olan yeşil soğan ise 43,10 liraya ulaştı.

Aralık Ayı Market ve Üretici Fiyatları

Markette

Aralık ayında markette 41 ürünün 30’unda fiyat artışı, 11’inde düşüş görüldü.
Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 97,5 ile kabak olurken; domates, salatalık ve patlıcan da yüksek artış gösterdi.

Markette fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 16,1 ile ayçiçek yağı oldu. Ayçiçek yağını toz şeker, portakal ve ıspanak izledi.

Üreticide

Üreticide ise Aralık ayında 33 ürünün 11’inde fiyat artışı, 15’inde düşüş yaşanırken, 7 üründe değişim olmadı.
En fazla fiyat düşüşü yüzde 38,1 ile beyaz lahana olurken, mandalina yüzde 69,4 artışla üreticide en fazla zamlanan ürün oldu.

Fiyat Değişimlerinin Nedenleri

Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona ermesi ve baharlık dikim sürecine geçilmesi nedeniyle arzın daraldığını, bu durumun salatalık, patlıcan, kabak ve domates fiyatlarını yukarı çektiğini söyledi. Kuru soğan, patates, portakal ve havuçta ise talep düşüklüğünün fiyatları gerilettiğini belirtti. Lahana ve marulda ise arz artışı fiyat düşüşüne neden oldu.

Girdi Fiyatlarında Artış Sürüyor

Aralık ayında tarımsal girdi fiyatlarında da önemli artışlar yaşandı. Gübre, yem, tarım ilacı ve elektrik fiyatları yükselirken, mazot aylık bazda gerilese de yıllık artışını sürdürdü. Özellikle gübre ve yem fiyatlarındaki yıllık artışlar, üreticinin maliyet baskısının devam ettiğini ortaya koydu.