Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi (BSGP) çalışması, Türkiye genelinde fiyat düzeylerinin bölgelere göre önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu. Çalışma sonuçlarına göre, fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölge 112,6 ile TR10 (İstanbul) olurken, en düşük bölge 91,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) olarak belirlendi.

Bu veriler, İstanbul’un Türkiye ortalamasına göre yüzde 12,6 daha pahalı, TRC3 bölgesinin ise yüzde 8,5 daha ucuz olduğunu gösterdi.

Ortak Sepetle Bölgesel Karşılaştırma Yapıldı

BSGP çalışması, Türkiye’nin farklı bölgelerinde Türk Lirası’nın satın alma gücünü karşılaştırmak amacıyla yürütüldü. Araştırmada, ayrıntılı biçimde tanımlanmış ortak bir mal ve hizmet sepeti esas alındı. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzey esas alınarak üretilen endeksler sayesinde bölgeler arası fiyat karşılaştırması mümkün hale geldi.

Endeks değeri 100’ün üzerinde olan bölgeler Türkiye ortalamasına göre “pahalı”, 100’ün altında kalan bölgeler ise “ucuz” olarak değerlendiriliyor.

Gıda ve Giyimde En Pahalı Bölge TR22

Gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 106,0 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgesinde görüldü. Aynı grupta en düşük endeks 95,1 ile TRC3 bölgesinde kaydedildi.

Giyim ve ayakkabı harcamalarında da tablo değişmedi. Bu grupta en pahalı bölge yine 108,4 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale) olurken, en ucuz bölge 87,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) olarak belirlendi.

Konut, Sağlık ve Eğitimde İstanbul Açık Ara Önde

Konut harcamalarında İstanbul’un farkı dikkat çekti. TR10 (İstanbul), 147,3 endeks değeriyle konutun en pahalı olduğu bölge oldu. En düşük konut fiyat düzeyi ise 73,8 ile TRA2 bölgesinde ölçüldü.

Benzer bir tablo sağlık ve eğitim harcamalarında da görüldü.

Sağlık harcamalarında en yüksek endeks 136,8 ile İstanbul, en düşük endeks 73,6 ile TRC3 oldu.

Eğitim harcamalarında ise İstanbul 138,8 ile ilk sırada yer alırken, 58,6 ile TRA2 en düşük fiyat düzeyine sahip bölge olarak kayıtlara geçti.

Ulaştırma ve Lokanta-Otel Harcamalarında Bölgesel Farklar

Ulaştırma ana harcama grubunda en pahalı bölge 103,8 ile TR10 (İstanbul) olurken, en düşük fiyat düzeyi 95,2 ile TRC3 bölgesinde gerçekleşti.

Lokanta ve oteller harcamalarında ise zirve 113,8 ile TR31 (İzmir)’in oldu. Bu grupta en uygun bölge 88,5 ile TRA2 olarak belirlendi.

Diğer Harcama Gruplarında Daha Sınırlı Farklar

Alkollü içecekler ve tütün grubunda bölgesel fiyat farklarının oldukça sınırlı olduğu, endeks değerlerinin 99,6 ile 100,1 arasında değiştiği görüldü.

Ev eşyası harcamalarında en pahalı bölge 105,1 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop), en ucuz bölge ise 94,1 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) oldu.

Haberleşme grubunda telefon ve internet ücretlerinin ülke genelinde büyük ölçüde aynı olması nedeniyle farklar sınırlı kaldı. En yüksek endeks 102,3 ile TR31 (İzmir), en düşük endeks 97,4 ile TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) olarak hesaplandı.

Eğlence ve kültür harcamalarında en pahalı bölge 105,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova), en ucuz bölge ise 93,4 ile TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) oldu.

Çeşitli mal ve hizmetler grubunda da 109,0 ile İstanbul en pahalı bölge olurken, 92,3 ile TRC3 en düşük fiyat düzeyine sahip bölge olarak öne çıktı.

İstanbul Pahalılıkta Başrolde

2024 yılı BSGP sonuçları, özellikle İstanbul’un konut, sağlık, eğitim ve çeşitli hizmetlerde Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde bir fiyat düzeyine sahip olduğunu gösterirken; Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki bazı bölgelerin birçok harcama grubunda daha düşük fiyat düzeyleriyle öne çıktığını ortaya koydu. Bu durum, Türkiye’de yaşam maliyetinin bölgeden bölgeye ciddi biçimde değiştiğini bir kez daha gözler önüne serdi.